| De IKON-programma’s lenen zich
goed voor gebruik in het onderwijs en het (kerkelijk)
vormingswerk. De
IKON hoopt dan ook dat haar programma’s op videoband
een goed tweede leven krijgen. Onderstaande tips zijn
bedoeld voor docenten en begeleiders van
groepsbijeenkomsten.
Check de apparatuur van
te voren
Niets is zo hinderlijk als
‘geklungel’ met de apparatuur, terwijl de
mensen in de zaal of de klas ongeduldig beginnen te
schuifelen. Controleer daarom voor aanvang van de
presentatie de video-apparatuur.
test de videoband uit
in dezelfde ruimte als de presentatie
zet de videoband op
het punt waar u de band wilt starten.
Kies de juiste opstelling
Uiteraard moet iedereen de
video goed kunnen zien.
zet het
televisietoestel op een plaats, waar het beeldscherm
niet spiegelt
zorg zo nodig voor
verlengsnoeren
groepeer de stoelen in
bioscoop-opstelling, in een kring of in een andere
vorm, waarbij iedereen goed zicht heeft op het
scherm.
plaats zo nodig extra
televisietoestellen in de zaal. Een afstand van 6
meter is voor de kijker maximaal.
Bekijk de videoband
eerst zelf
Om niet voor verrassingen
te komen staan bekijkt u de videoband van tevoren
minimaal één keer. Nu weet u in elk geval wat u anderen
gaat voorschotelen. Ook als u het programma al eerder op
televisie heeft gezien is het raadzaam om de band nog
eens te bekijken. Uw herinnering aan de uitzending kan
afwijken van de werkelijke informatie van de band.
noteer de tellerstand
bij belangrijke fragmenten van het programma
bedenk welke
thema’s uit de videoband u centraal wilt stellen
in de les of bijeenkomst
Beslis: is de videoband
geschikt voor de doelgroep?
Checkpunten voor de
beslissing of de videoband geschikt is voor de doelgroep
(klas/groep). Sluit de band aan bij:
de voorkennis van de
groep: wat weten de mensen al van het onderwerp ?
het kennisniveau van
de groep: is de band moeilijk of makkelijk?
interesse van de
groep: zijn zij betrokken bij het onderwerp?
tempo: is de groep
snelle of langzame beelden gewend?
lengte: kan de groep
de concentratie opbrengen voor een langere band?
Geef de videoband een
plaats in het progamma
Vaak wordt automatisch
gekozen voor vertoning van de gehele video met daarna een
groepsgesprek over de videoband. Maar er zijn variaties
mogelijk, zoals:
starten met een
gesprek over het onderwerp en het peilen van de
meningen. Vervolgens de video vertonen en daarna
opnieuw de meningen peilen. Wat heeft de videoband
aan argumenten toegevoegd?
een kort videofragment
ter introductie van het onderwerp vertonen.
Bijvoorbeeld: Een scene uit een dramaserie brengt de
thematiek op een indringende manier naar voren.
de video in stukjes
laten zien, met telkens tussendoor gesprek en
bezinning
de les of bijeenkomst
besteden aan behandeling van de thematiek en het
laatste half uur pas de video vertonen. Levert de
video nieuwe gezichtspunten op?
Geef een introductie op
de videoband
Welke plek de video ook
inneemt in het programma, geef altijd een introductie op
de videoband. Punten die thuishoren in een introductie:
toelichting waarom u
deze video heeft gekozen (wat maakt de video
interessant, hoe sluit de video aan bij het
programma)
eventuele beperkingen
van de video (bijvoorbeeld: de band richt zich
slechts op dit aspect van de thematiek, maar wij
zullen ook andere aspecten bespreken; de band is al
weer vijf jaar oud en sommige informatie is
gedateerd, maar desondanks levert het ook waardevolle
inzichten op)
korte samenvatting van
de video (hoe begint de video, wat zijn de
belangrijkste personages of sprekers,
voorgeschiedenis)
Ondersteun de kijker bij
het ordenen van indrukken
Een videoband geeft de
kijker veel indrukken. Zelf hebt u de band al minstens
een keer gezien. Vergeet niet dat het voor de kijkers de
première is. Allerlei informatie, meningen en emoties
kunnen hen overrompelen. In een enkel geval is dat
misschien de bedoeling van uw bijeenkomst. Maar vaak is
deze overdosis aan informatie onwenselijk voor de
leeropbrengst van het programma. Hulpmiddelen om de
informatie te ordenen:
geef de groep een
zogenaamde kijkopdracht. (bijvoorbeeld: let vooral op
de reactie van die persoon; schrijf op welke
uitspraken volgens jullie kenmerkend zijn voor de
thematiek)
zet de video af en toe
stil. Geef tussentijdse samenvattingen en geef ruimte
aan vragen van kijkers. Bespreek nieuwe termen of
vakjargon;
maak een A-4 met de
belangrijkste informatie en deel dit uit
(bijvoorbeeld: welke personages komen er voor op de
video, hun namen en karakteristieken);
hang naast het
beeldscherm een postervel met belangrijke informatie
(bijvoorbeeld: de namen van sprekers in een discussie
en hun functie; de belangrijkste jaartallen en
gebeurtenissen van de documentaire)
Structureer het gesprek
Een gesprek over een
televisieprogramma heeft de neiging om alle kanten uit te
waaieren. Het programma, of het nu een documentaire,
interview, drama of andere uitzending betreft, levert bij
de kijkers een diversiteit aan reacties op.
Aandachtspunten voor een gestructureerde bespreking:
geef ruimte voor een
eerste reactie (het ‘stoom afblazen’)
vraag naar
onduidelijkheden in de videoband (discussievragen
komen later)
kies een aantal
thema’s uit de video waarover u verder wilt
praten. Gaat de groep akkoord met deze selectie?
Bepaal de volgorde. Zo voorkomt u dat u blijft hangen
bij een eigenlijk minder belangrijk onderdeel van de
video.
werk met kleinere
groepen. Niet alles kan en hoeft in de grote groep
besproken te worden. Kijkopdrachten, discussievragen
of stellingen kunnen eerst in kleinere groepen worden
behandeld.
Herhaal videofragmenten
Tijdens de bijeenkomst
kunt u een of meer videofragmenten nogmaals laten zien.
Overwegingen om fragmenten twee maal te vertonen:
het biedt nieuwe
gespreksstof ? (levert de herhaling nieuwe
gezichtspunten op?)
het geeft de
mogelijkheid om gespreksstof te checken (hebben we
beelden of informatie goed geïnterpreteerd?)
het geeft de
mogelijkheid om te reflecteren op de bijeenkomst
(kijken we nu met andere ogen naar de videoband?)
Geef een samenvatting
Een goede samenvatting aan
het einde van de bijeenkomst zorgt ervoor dat de
deelnemers de behandelde thematiek beter onthouden. Zeker
wanneer u gezamenlijk de balans van de bijeenkomst
opmaakt, bevordert dit de beklijving van het besprokene.
Elementen van een samenvatting:
noem de centrale vraag
van de bijeenkomst (wat wilden we te weten komen?)
geef een overzicht van
gespreksonderwerpen (hoe hebben we het onderwerp
besproken? welke punten zijn door ons naar voren
gebracht? welke punten hebben wij laten liggen?)
trek conclusies (wij
waren het eens over dit punt, over het andere punt
bleven de meningen verdeeld. Wat ons vooral heeft
getroffen is ...)
|
